other مروری نظامند بر الزامات کلیدی در ارایه خدمات دندانپزشکی و حرف‌‌وابسته، در شرایط همه‌گیری کووید-19 مقاله اصیل Original Article <span style="font-family:yekanYW;"><strong><em><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></em></strong><span style="font-size:10.0pt;"> ویروس </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">SARS-CoV-2</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> عامل بیماری </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">COVID-19</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> در دسامبر 2019 در شهر ووهان چین ظهور کرد و سپس به‌سرعت به کشورهایی چون کره‌جنوبی، ژاپن، ایران، ایتالیا، اسپانیا، آمریکا و سایر نقاط جهان سرایت کرد و حالت پاندمیک به خود گرفت. دندانپزشکان و حرف‌وابسته (ازجمله پرسنل بهداشتی، درمانی، تریاژ، لابراتوارهای دندانی، مراکز رادیوگرافی و سایر پاراکلینیک‌های مرتبط)، به دلیل تماس زیاد با ترشحات بزاقی، ترشحات تنفسی و آئروسل، ازجمله پرریسک‌ترین مشاغل درگیر هستند. این مطالعه با هدف گردآوری مطالب به‌روز و مبتنی بر شواد علمی جهت قطع زنجیره انتقال در دندانپزشکی و حفاظت از دندانپزشک و حرف‌وابسته گردآوری شده است.</span><br> <strong><em><span style="font-size:10.0pt;">روش بررسی:</span></em></strong> <span style="font-size:10.0pt;">این مطالعه با روش مرور نظامند در بازه زمانی بهمن 1398 تا اردیبهشت 1399 در وزارت بهداشت صورت پذیرفت. به‌منظور یافتن مطالعات و شواهد مرتبط، پایگاه‌های اطلاعاتی </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">PubMed</span></span><span style="font-size:10.0pt;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">MEDLINE</span></span><span style="font-size:10.0pt;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">Embase</span></span><span style="font-size:10.0pt;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">Scopus</span></span><span style="font-size:10.0pt;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">Google Scholar</span></span><span style="font-size:10.0pt;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">TripDatabase</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> و سایر پایگاه‌های مرتبط جستجو شدند. همچنین جهت تکمیل نتایج، وب‌سایت‌های </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">ADA</span></span><span style="font-size:10.0pt;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">WHO</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> و</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">CDC</span></span><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp; جهت بررسی دستورالعمل‌ها و گایدلاین‌های به‌روز و مرتبط، مورد جستجو قرار گرفتند. در نهایت تعداد 110 منبع منتخب، مورد کاوش قرار گرفتند.</span><br> <strong><em><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></em></strong> <span style="font-size:10.0pt;">بررسی مطالعات انجام شده بر روی نحوه انتقال و شیوع بیماری کووید-19، نشان می‌دهد این ویروس می‌تواند به دو روش مستقیم (ترشحات بزاقی، ترشحات تنفسی و آئروسل) و غیرمستقیم (تماس با سطوح آلوده محیط و ابزارها) در محیط کاری دندانپزشکی و حرف‌وابسته به راحتی و به‌وفور پراکنده شده و زنجیره انتقال بیماری ادامه یابد.</span><br> <strong><em><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری:</span></em></strong> <span style="font-size:10.0pt;">از این رو التزام به رعایت یک‌سری از دستورالعمل‌ها و گایدلاین‌ها که گزیده‌ای از آنها در این تحقیق گردآوری شده است، جهت پیشگیری از ادامه زنجیره انتقال، ضروری به‌نظر می‌رسد.</span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span> <strong><em>Background:</em></strong> The advent of Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (so-called SARS-CoV-2) causing Coronavirus Disease 2019 (so-called COVID-19) occurred in Dec. 2019 in Wuhan, China. Having an inconceivable worldwide contagion, the outbreak was labeled a pandemic by the WHO. Dental services and related professions (including dentists, dental assistants, dental hygienists and the personnel of cleansing, remedial, triage, dental laboratories, radiographic laboratories and other related paraclinicals), facing galore aerosol and droplets, are in the topmost risk groups exposed to the queer virus. This study was fulfilled to round up evidence-based data to break a link at any part of the virus transmission chain in dental services and related professions.<br> <strong><em>Methods:</em></strong> Relevant online databases, as PubMed, MEDLINE, Embase, Scopus, Google Scholar and TripDatabase were searched meticulously and evaluated for relevant published original research papers. Subsequently, to fulfill the investigation, ADA, CDC and WHO websites were reviewed to gain relevant guidelines and protocols. Consequently, 476 resources were included considering the canonical inclusion criteria. For the sake of quality assessment of the resources, an authentic checklist was exploited to score the resources from 1 to 15, wherein the admissible score was 10. After deliberation of resources, 366 of them were excluded and finally, 110 resources were selected and overhauled to attain a comprehensive perception on the subject of the investigation. <table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0" hspace="0" vspace="0"> <tbody> <tr> <td align="left"><strong><em>Results:</em></strong> Transmission of SARS-CoV-2 includes direct transmission (via droplet and aerosol inhalation) and indirect transmission (via surface and instrument contamination), which can amply occur in dental services and related professions. Therefore, an all-inclusive evidence-based miscellany was rallied on several exigent topics, containing genuine esteem in reputable scientific authorities, to present a consummate report for the dental clinicians and related practitioners, working in the course of the running pandemic.<br> <strong><em>Conclusion:</em></strong> Contemplating the ongoing crisis, undertaking a set of miscellany elected guidelines and protocols, is indispensable in this vital interval of history to bridle the current pandemic, which has been abridged via this systematic perusal.<span dir="RTL"></span></td> </tr> </tbody> </table> <div style="clear:both;"></div> کووید-19, ویروس سارس, آئروسل, دندانپزشکی, زنجیره انتقال بیماری, کرونا ویروس‌, عفونت‌ کرونا ویروس. COVID19, SARS-CoV-2, aerosol, dentistry, professional-patient transmission, coronavirus, coronavirus infection. 124 140 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3666-387&slc_lang=other&sid=1 Ghasem Janbabai قاسم جان‌بابایی Yes Department of Hematology, School of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran Scientific Committee of National Headquarter for COVID-19 Administration, Tehran, Iran. گروه هماتولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران کمیته علمی ستاد کشوری مدیریت بیماری کرونا، تهران، ایران. Amir Hashem Shahidi Bonjar امیر هاشم شهیدی بنجار No Department of Restorative Dentistry, School of Dentistry, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Institute for Future Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. Research Institute of Dental Sciences, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه دندانپزشکی ترمیمی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. پژوهشکده علوم دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Abtin Heidarzadeh آبتین حیدرزاده No Department of Community Medicine, School of Medicine, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran. Scientific Committee of National Headquarter for COVID-19 Administration, Tehran, Iran. گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران. کمیته علمی ستاد کشوری مدیریت بیماری کرونا، تهران، ایران. Mahdi Shadnoush مهدی شادنوش No Department of Clinical Nutrition, School of Nutrition Science and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. گروه تغذیه بالینی و رژیم درمانی، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. Ghasem Sadeghi قاسم صادقی No Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. Office of Dental Affairs, Deputy of Treatment Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. اداره امور دندانپزشکی، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. Mohsen Dalband محسن دالبند No Department of Oral and Maxillofacial Surgery, School of Dentistry, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. گروه جراحی دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Amir Reza Rokn امیر رضا رکن No Department of Periodontology, School of Dentistry, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. گروه پریودنتولوژی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. Hamid Samadzadeh حمید صمدزاده No - Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. Office of Oral and Dental Health, Deputy of Hygiene Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. اداره سلامت دهان و دندان، معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Ali Tajernia علی تاجرنیا No - Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. Iranian Dental Association, Tehran, Iran. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. جامعه دندانپزشکی ایران، تهران، ایران Said Sai سعید ساعی No Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. Iranian Endodontists Association, Tehran, Iran. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. انجمن اندودانتیست‌های ایران، تهران، ایران Reza Masaeli رضا مسائلی No Department of Dental Biomaterials, School of Dentistry, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. گروه زیست مواد دندانی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Gholamreza Heydari غلامرضا حیدری No Secretariat of Undergraduate and Postgraduate Dental Board, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. دبیرخانه شورای آموزشی دندانپزشکی و تخصصی، معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. Ali Yazdani علی یزدانی No Department of Restorative Dentistry, School of Dentistry, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. گروه دندانپزشکی ترمیمی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. Behzad Houshmand بهزاد هوشمند behzad.houshmand.3990@gmail.com No Department of Periodontology, School of Dentistry, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Secretariat of Undergraduate and Postgraduate Dental Board, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. Deliberative Committee of COVID-19 Dental Related Affairs, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran. گروه پریودنتولوژی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. دبیرخانه شورای آموزشی دندانپزشکی و تخصصی، معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران. کمیته مشورتی دندانپزشکی کرونا، معاونت درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران.