fa فراوانی اضافه وزن و چاقی در نوجوانان و ارتباط آن با عوامل محیطی، اصفهان، 1380 <p align="right" dir="rtl"><font face="tahoma,arial,helvetica,sans-serif"><strong>مقدمه:</strong> چاقی یک عامل خطرساز مهم برای تصلب شرائین، مقاومت به انسولین، دیابت، پرفشاری خون، برخی سرطان ها و بیماری های کیسه صفرا می باشد. نزدیک به 80% نوجوانان چاق در سنین بزرگسالی نیز دچار چاقی خواهند بود. بنا به اهمیت موضوع، بررسی فراوانی اضافه وزن و چاقی در بین دانش آموزان راهنمایی و دبیرستان و ارتباط آن با عوامل تغییرپذیر محیطی در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت. </font></p><p align="right" dir="rtl"><font face="tahoma,arial,helvetica,sans-serif"><strong>مواد و روش ها:</strong> افراد مورد بررسی، 1000 دختر و 1000 پسر 11 تا 18 ساله انتخاب شده توسط نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای، والدین آنها (2000 نفر) و مسئولین و دبیران مدارس (500 نفر) در مناطق شهری و روستایی دو استان اصفهان و مرکزی بودند. یافته ها توسط نرم افزار SPSS v10/win تجزیه و تحلیل شده اند. </font></p><p align="right" dir="rtl"><font face="tahoma,arial,helvetica,sans-serif"><strong>یافته ها:</strong> براساس صدک های شاخص توده بدنی (BMI)، فراوانی اضافه وزن (صدک 85?BMI و صدک BMI<95) و چاقی (BMI?95) در دختران بطور معنی داری بیش از پسران و بترتیب 1.1±10.67% و 0.1±2.9% و در برابر 0.9±7.37 و 0.1±1.87 بود (P<0.05). میانگین BMI بطور معنی داری در نواحی شهری (5.2±25.38) بیش از نواحی روستایی (7.1±23.25) بود (P<0.05). مادران دانش آموزان با BMI بیش از صدک 85 سطح پایین تری از تحصیلات نسبت به سایر مادران داشتند، سال های تحصیل مادران بترتیب 2.1±9.2 در برابر 2.4±11.5% بود (P<0.05). میانگین کل انرژی مصرفی بین افراد دارای اضافه وزن یا چاقی و افراد دارای وزن طبیعی متفاوت نبود (kcal 90±1825 در برابر kcal 85±1815 و P>0.05) ولی درصد انرژی کسب شده از مواد نشاسته ای بطور معنی داری در گروه اول بیش از گروه دیگر بود (69.4% در برابر 63.2% و P<0.05). در دانش آموزان دارای اضافه وزن یا چاقی فعالیت های ورزش منظم خارج از مدرسه بطور معنی داری کمتر از سایرین و زمان صرف شده برای تماشای تلویزیون بطور معنی داری بیش از سایر دانش آموزان بود (20±300 در برابر 30±240 دقیقه در روز، P<0.05). ارتباط خطی بین دفعات مصرف برنج، نان، ماکارونی، غذاهای آماده و میان وعده های چرب و شور با BMI نشان داده شد (P<0.05 و ?=0.05-0.06)، همبستگی معنی داری بین صدک های BMI و تری گلیسرید، لیپوپروتئین کلسترول با چگالی بالا و فشار خون سیستولیک بدست آمده و ضریب همبستگی پیرسون بترتیب 0.38، 0.32- و 0.47 بود. </font></p><p align="right" dir="rtl"><font face="tahoma,arial,helvetica,sans-serif"><strong>نتیجه گیری و توصیه ها:</strong> اجرای مداخلات در جهت اصلاح شیوه زندگی جهت جلوگیری و کنترل اضافه وزن از دوران کودکی حتی در کشورهای در حال توسعه حایز اهمیت می باشد. برای موفق بودن در این امر، تاثیرات اجتماعی فرهنگی و اقتصادی باید در نظر گرفته شود. </font></p> The main purpose of this study was to evaluate the prevalence of overweight and obesity among guidance-and high school students and its relation to modifiable environmental factors.<br><strong>Materials and Methods:</strong> The subjects have been 1000 girls and 1000 boys aged between 11-18 years, selected by multi-stage random sampling, their parents (2000 subjects) and their school staffs (500 subjects) in urban and rural areas of two provinces in Iran. Data have been analyzed by SPSSV10/ Win software.<br><strong>Results:</strong> The prevalence of 85th < BMI<95th percentile and BMI>95th percentile in girls was significantly higher than boys (10.67±1.1%, 2.9±0.1% VS. 7.37±0.9%, 1.87±0.1% respectively, p<0.05). The mean BMI value was significantly different between urban and rural area (25.38±5.2 VS. 23.25±7.1, P< 0.05). BMI > 85th percentile was more prevalent in those with lower educated mothers (9.2+2.1 vs. 11.5+2.4 years of mothers education respectively). The mean of the total energy intake was not different between overweight or obese and normal- weight subjects (1825±90Kcal VS. 1815±85Kcal, P>0.05) but the percent of energy derived from carbohydrates was significantly higher in former than the latter (69.4% VS. 63.2%, P<0.05). Regular out-school sport activities were significantly lower and the time spent on television watching was significantly higher in overweight or obese than non-obese subjects (300±20 VS. 240±30 minutes/day, P<0.05). Significant linear association was shown between the consumption frequency of rice, bread, pasta, fast foods and fat/salty snack and BMI (p=0.05-0.06, p<0.05). A significant correlation was shown between BMI percentiles with serum triglyceride, high density lipoprotein-cholesterol and systolic blood pressure (Pearson r=0.38,-0.32 and 0.47 respectively). 260 273 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-1172&slc_lang=fa&sid=1 Klishadi R رویا کلیشادی No Hashemi Poor M مهین هاشمی پور No Sarraf Zadegan N نضال صراف زادگان No Sadri G غلامحسین صدری No Ansari R رضوان انصاری No Alikhasi H حسن علیخاصی No نصرالله بشردوست No رضوان پشمی No صدیقه رفیعی طباطبائی No مریم شهاب No