Tehran University Medical Journal

other عوامل خطر و پیش‌بینی‌کننده‌های شدت هایپوناترمی ناشی از هیدروکلروتیازید در بیماران بستریِ مبتلا به پرفشاری خون Risk factors and severity predictors of hydrochlorothiazide-induced hyponatremia in hospitalized hypertensive patients مقاله اصیل Original Article زمینه و هدف: هیدروکلروتیازید (Hydrochlorothiazide, HCTZ) از مدرهای پرمصرف در درمان پرفشاری خون است، اما اختلالات الکترولیتی به‌ویژه هایپوناترمی از نگرانی‌های مهم آن است. داده‌های اندکی درباره شیوع و عوامل خطر وجود دارد که بر ایمنی و کیفیت مراقبت اثر می‌گذارد. این مطالعه با هدف تعیین عوامل خطر و پیش‌بینی‌کننده‌های شدت هایپوناترمی در بیماران بستری مبتلا به پرفشاری خون انجام شد. روش بررسی: مطالعه گذشته‌نگر-مقطعی روی ۲۱۷ بیمار بستری در بیمارستان آیت‌الله روحانی بابل (۲۰۱۹–۲۰۲۱) انجام شد. معیارهای ورود عبارت بودند از سن ≥18 سال و دریافت حداقل هفت روز HCTZ.. معیارهای خروج شامل سابقه هایپوناترمی پیش از شروع HCTZ، مصرف داروهایی که به‌طور مستقل موجب هایپوناترمی می‌شوند، یا پرونده‌های دارای اطلاعات بیوشیمیایی ناقص بود. داده‌های دموگرافیک، دارویی و بیوشیمیایی استخراج شد. بروز هایپوناترمی (سدیم سرم < mmol/L 135)، زمان تا بروز و شدت آن (خفیف: mmol/L 134-130، متوسط: mmol/L 129-125، شدید: <mmol/L 125) مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی پیش‌بینی‌کننده‌ها از Multivariable logistic regression (برای بروز)، Cox proportional hazards model (برای زمان تا رویداد) و multinomial logistic regression (برای شدت) استفاده شد. سطح معناداری 05/0P< بود. یافته‌ها: 7/%32 بیماران دچار هایپوناترمی بودند. افزایش سن، مصرف هم‌زمان داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (Nonsteroidal anti-inflammatory drugs, NSAIDs) و کاهش سطح پتاسیم یا اسیداوریک با افزایش احتمال وقوع هایپوناترمی متوسط تا شدید در هفته‌های نخست درمان مرتبط بودند. ضعف، سردرد، کاهش هوشیاری و تشنج در مبتلایان بیشتر بود. نتیجه‌گیری: پایش منظم الکترولیت‌ها خصوصاً در سالمندان و بیمارانی که NSAIDs مصرف می‌کنند توصیه می‌شود.   <div>Background: Hydrochlorothiazide (HCTZ) is widely used for hypertension, but electrolyte disorders-especially hyponatremia remain major safety concerns. Limited regional data on its prevalence, timing, and determinants may undermine patient safety. This retrospective study evaluated risk factors for HCTZ-associated hyponatremia in hospitalized adults with hypertension and identified predictors of its severity. Methods: A retrospective analysis was conducted on 217 patients hospitalized at Ayatollah Rouhani Hospital in Babol (2019-2021). Eligible participants were aged ≥18 years and had received HCTZ for at least seven consecutive days. Patients with baseline hyponatremia, concurrent use of drugs independently causing hyponatremia, or incomplete laboratory data were excluded. Demographic, clinical, medication, and biochemical variables were abstracted from medical records. Hyponatremia was defined as serum sodium <135 mmol/L and categorized as mild (130-134), moderate (125-129), or severe (<125). Predictors of occurrence were estimated with multivariable logistic regression; onset timing was assessed using a Cox proportional hazards model; and severity determinants were examined through multinomial logistic regression. Statistical significance was set at P<0.05. Results: Hyponatremia occurred in 32.7% (71.217) of patients, most frequently within the early weeks of HCTZ treatment. Among affected individuals, 49.3% had mild, 31.0% moderate, and 19.7% severe hyponatremia. Adjusted analyses showed that older age, concurrent nonsteroidal anti-inflammatory drug (NSAID) use, shorter HCTZ duration, and lower serum potassium and uric acid independently increased hyponatremia risk, while HCTZ dose and sex were nonsignificant. In the Cox model, older age and lower potassium and uric acid predicted earlier onset. Patients with hyponatremia more often presented with weakness, headache, altered consciousness, and seizures. Baseline glucose, creatinine, and most comorbidities were not independently associated with risk or timing. Conclusion: HCTZ-related hyponatremia was common and typically emerged soon after initiation. Advanced age, NSAID co-administration, brief exposure, and reduced potassium and uric acid were practical, readily measurable markers associated with both occurrence and earlier onset. Routine early and repeated electrolyte monitoring particularly in older adults and patients receiving NSAIDs- together with patient education on warning symptoms is recommended. These findings highlight key predictors for targeted surveillance and prevention in similar clinical contexts.</div> سالمندان, اختلالات الکترولیتی, پرفشاری خون, هایپوناترمی, تیازیدها. elderly, electrolyte disturbances, hypertension, hyponatremia, thiazides. 112 123 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3666-907&slc_lang=other&sid=1 Mahasti Emami Hamzehkolaee مهستی امامی حمزه‌کلائی No Department of Helth Education and Promotion, Clinical Research Development Unit, Shahid Yahyanejad Hospital, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran. گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، واحد توسعۀ تحقیقات بالینی، بیمارستان شهید یحیی‌نژاد، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران. Amirhesam Alirezaei امیرحسام علی‌رضایی No Department of Nephrology, Shahid Modarres Hospital, School of Medicien, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه نفرولوژی، بیمارستان شهید مدرس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Marjan Moudi مرجان موعودی No Department of Endocrinology , Rouhani Hospital, School of Medicien, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran. گروه غدد، بیمارستان روحانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران. Sepide Veysi سپیده ویسی No General Practitioner, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran. پزشک عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران. Masoumeh Asgharpour معصومه اصغرپور No Department of Internal Medicine, Ayatollah Rouhani Hospital, School of Medicien, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran. گروه داخلی، بیمارستان آیت‌الله روحانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران.