fa تغییرات آترواسکلروتیک و پارامترهای همودینامیک شریان کاروتید در بیماران همودیالیزی زمینه و هدف: با توجه به این‌که انسیدانس آسیب‌های‌عروقی آترواسکلروتیک مانند انفارکتوس میوکارد و سکته مغزی در بیماران همودیالیزی چندین برابر بیش‌تر از جمعیت‌عمومی است این مطالعه در زمینه تشخیص زود‌هنگام ریسک فاکتورهای بیماری عروقی آترواسکلروتیک در بیماران همودیالیزی برای پیشگویی میزان خطر حوادث عروقی در آینده در این بیماران انجام شد. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین ضخامت اینتیما- مدیای کاروتید و اندکس ضربانی (PI) یا اندکس مقاومتی (RI) در بیماران همودیالیزی و مقایسه آن با افراد سالم می‌باشد. روش بررسی: 60 بیمار همودیالیزی (27 زن و 33 مرد، سن متوسط 7/41 سال) و 60 داوطلب سالم (32 زن و 28 مرد، سن متوسط 8/37 سال) تحت سونوگرافی شریان کاروتید مشترک قرار گرفته و ضخامت اینتیما- مدیا و پارامترهای RI و PI در آن‌ها اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: ضخامت اینتیما- مدیای دو طرف در بیماران همودیالیزی نسبت به گروه کنترل با تفاوت آماری معنی‌داری بیش‌تر بود (001/0≥P). RI و PI شریان کاروتید چپ در بیماران همودیالیزی نسبت به گروه کنترل با تفاوت آماری معنی‌داری بیش‌تر بود. (001/0≥P). RI و PI شریان کاروتید راست تفاوت آماری معنی‌داری بین دو گروه مورد و شاهد نداشت (به‌ترتیب 18/0≥P و 78/0≥P). یک‌ همبستگی ضعیف منفی معنی‌دار بین ضخامت اینتیما- مدیای کاروتید چپ و RI و PI چپ در گروه شاهد دیده شد. (به ترتیب 001/0≥P و 42/0-=r و 001/0≥P 43/0-=r). نتیجه‌گیری: اندازه‌گیری اندکس‌های پالس داپلر  RIو PI شریان کاروتید علاوه بر اندازه‌گیری ضخامت اینتیما- مدیای کاروتید جهت کمک به‌تشخیص زودرس آترواسکلروز در بیماران همودیالیزی توصیه می‌شود. <p style="text-align: justify"><strong>Background</strong>: Atherosclerotic vascular disease is a major cause of morbidity and mortality in patients with end-stage renal diseases on maintenance hemodialysis. Early atherosclerotic changes of the arterial wall can be evaluated by measuring intima-media thickness (IMT), and looking for the presence and structure of plaques and parameters of vascular resistance. In this study we investigated the relationship between carotid IMT and pulsatility index (PI) or resistive index (RI) values in hemodialysis patients.<br><strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Methods</strong>: Sixty hemodialysis patients (27 females and 33 males median age 41.7 years) and 60 healthy volunteers (32 females and 28 males, median age 37.8 years) underwent ultrasonography of common carotid artery for the determination of IMT, PI and RI.<br><strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Results</strong>: Bilateral IMT was significantly higher in hemodialysis patients than in control group (P<0.001). Left carotid artery RI and PI were found to be significantly higher in hemodialysis patients than in the controls (P<0.001). Right carotid artery RI and PI had no significant statistical differences between the two groups (P=0.18 and P=0.78, respectively). There was a moderately significant negative correlation between the left carotid IMT and left RI and PI in the controls (r= -0.42, P=0.001 and r=- 0.43, P<0.001, respectively).<br><strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Conclusion</strong>: PI and RI values of the left coronary artery increased as did IMT in hemodialysis patients. Therefore, measurement of RI and PI values together with IMT are recommended for early diagnosis of atherosclerosis in hemodialysis patient.</p> آترواسکلروز،ضخامت انتیما، مدیا،اندکس‌های مقاومتی و ضربانی،شریان کاروتید Atherosclerosis,carotid artery,carotid Intima-Media thickness,hemodialysis,pulsatility index,renal failure,resistive index 775 780 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-165&slc_lang=fa&sid=1 Rohani Zohre زهره روحانی No Department of Radiology, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. گروه رادیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Sanadgol Hooshang هوشنگ سند گل No Department of Nephrology, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. گروه نفرولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. Khajehnasiri Samaneh سمانه خواجه نصیری skhajehnasiri@yahoo.com Yes Department of Radiology, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran. گروه رادیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.