fa اثرات تکاملی دی‌اتیل‌هگزیل‌فتالات بر فولیکول‌های تخمدانی موش‌های صحرایی نژاد ویستار <strong>زمینه و هدف: </strong>در سال‌های اخیر نگرانی‌های در حال افزایشی در خصوص بروز ناهنجاری‌های تولیدمثلی در جمعیت‌های انسانی وجود دارد. این تحقیق با هدف مطالعه اثرات در معرض قرار گرفتن مادر به دی اتیل‌هگزیل-‌فتالات بر روند تکامل پس از تولد تخمدان نوزادان موش‌های صحرایی انجام گرفت.<p></p> <p dir="rtl"><strong>روش بررسی: </strong>40 موش صحرایی ماده به‌طور تصادفی به گروه شاهد و سه گروه آزمون، که به‌ترتیب طی دوره شیردهی مقادیر 10، 100 و 500 میلی‌گرم بر کیلوگرم دی‌اتیل‌هگزیل‌فتالات را با روش گاواژ دریافت نمودند، تقسیم شدند. تخمدان نوزادان در سن 60 روزگی پس از تولد از محوطه شکمی خارج و بعد از توزین، تثبیت و آماده‌سازی مقاطع بافتی سریال شش میکرونی، تغییرات ساختاری فولیکول‌های تخمدانی و اجسام زرد مطالعه گردید.<strong> </strong></p> <p dir="rtl"><strong>یافته‌ها:</strong> میانگین وزن بدن نوزادان در گروه‌های مورد مطالعه تغییر معنی‌داری نشان نداد. وزن تخمدان نوزادان در گروه دوز بالا به‌طور معنی‌داری (037/0p=) کاهش یافت. کاهش معنی‌دار تعداد فولیکول‌های اولیه (012/0p=) و تعداد و قطر فولیکول‌های ثانویه (به‌ترتیب 023/0p= و 012/0p=) و آنترال (به‌ترتیب 025/0p= و 018/0p=) نیز در گروه دوز بالا در مقایسه با گروه شاهد مشاهده گردید. همچنین، تعداد اجسام زرد در گروه دوز بالا در 60 روزگی پس از تولد به‌طور معنی‌داری (023/0p=) کاهش یافت. علاوه‌براین، افزایش معنی‌دار تعداد فولیکول‌های آترتیک در گروه‌های دوز متوسط (012/0p=) و دوز بالا (036/0p=) مشاهده شد.<strong> </strong></p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>مطالعه حاضر نشان می‌دهد در معرض قرارگیری مادر در برابر دی‌اتیل‌هگزیل‌فتالات طی دوره شیردهی تکامل پس از تولد ساختار بافتی تخمدان نوزادان را تحت تأثیر قرار داده و موجب کاهش باروری و کارایی تولیدمثلی آن‌ها در هنگام بلوغ می‌شود.</p> <p style="text-align: justify"><strong>Background: </strong>In the recent years, concerns have been raised about the incidence of reproductive disorders in human populations. The present study was aimed to determine the effects of maternal exposure to Di 2 ethylhexylphthalate (DEHP) on postnatal development of ovary in Wistar rat offsprings.<br><strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Methods:</strong> Forty female Wistar rats were randomly divided in four equal experiment groups an oil vehicle group and three DEHP-treated groups that received 10, 100 and 500 mg/kg/day Di 2 ethylhexylphthalate by gavage during lactation, respectively. The ovaries of pups were removed at 60 days of postnatal development their weights recorded and fixed in Bouin's solution subsequently 6 µm serial paraffin sections were stained with haematoxylin-eosin the structural changes of ovarian follicles and corpora lutea were studied.<br><strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Results:</strong> There was no significant difference on mean body weights of offsprings among different groups. However, the mean of ovary weight was decreased significantly (p= 0.037) in 500 mg/kg/day DEHP group. Significant decreases were seen in mean number of primary follicles (p= 0.012) and mean number and diameter of secondary (p= 0.023 and p= 0.012, respectively) and antral (p= 0.025 and p= 0.018, respectively) follicles in high dose DEHP-treated group compared to sham group. Also, mean number of corpora lutea decreased significantly (p= 0.023) at 60 days of age in ovary of offspring in 500 mg/kg/day DEHP group. Moreover, significant increases were seen in number of atretic follicles in moderate (p= 0.012) and high (p= 0.036) DEHP-treated groups.<br><strong></strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>Conclusion: </strong>Present study showed that maternal exposure to Di 2 ethylhexylphthalate during lactation affects postnatal development of ovary in offspring Wistar rats and reduces their fertility and reproductive efficiency at puberty.</p> دی‌اتیل‌هگزیل‌فتالات,باروری,فولیکول‌های تخمدانی,تکامل پس از تولد Di 2 ethylhexylphthalate,fertility,ovarian follicles,postnatal development 377 383 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-319&slc_lang=fa&sid=1 Dorostghoal M مهران درست‌قول mdorostghoal@yahoo.com Yes گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز Moazedi AA احمد‌علی معاضدی No گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز Ghalambaz E الهام قلمباز No گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهید چمران اهواز