fa ارتباط یافته‌های سونوگرافی و آزمون‌های کبدی با شاخص ضربانی شریان مغزی- میانی و بازیلار در مبتلایان کبد چرب غیرالکلی مقاله اصیل Original Article زمینه و هدف: بیماری کبد چرب غیرالکلی (Nonalcoholic Fatty Liver Disease, NAFLD) یکی‌از شایع‌ترین بیماری‌هایی است که با افزایش مقاومت عروقی بر همودینامیک مغز تاثیر می‌گذارد. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر کبد چرب غیر‌الکلی و شدت درگیری آن بر مقاومت شریان‌های داخل جمجمه بود. روش بررسی: این مطالعه به‌صورت یک مطالعه مقطعی- تحلیلی در 55 بیمار کبدی مراجعه‌کننده به کلینیک خصوصی شهر تهران و بخش سونوداپلر مرکز تحقیقات بیماری‌های مغز و اعصاب ایران در سال‌های 92-1391 انجام شد و طی آن شاخص‌های همودینامیک (Pulsatility Index, PI) شریان‌های مغزی بیماران به‌روش سونوگرافی داپلر ترانس کرانیال (TCD) اندازه‌گیری و با مقادیر نرمال مقایسه شد. هم‌چنین ارتباط این شاخص‌ها با سطح سرمی آنزیم‌های کبد و شدت درگیری کبد در سونوگرافی ارزیابی شد. یافته‌ها: شاخص ضربانی (PI) در شریان قاعده‌ای با 053/0P= و مغزی میانی با 166/0P= تفاوت معناداری با مقادیر نرمال نداشت. هم‌چنین این شاخص ارتباطی با شدت درگیری سونوگرافیک کبد نداشت (789/0P=) ولی در شریان بازیلار ارتباط معکوسی با سطح سرمی آنزیم‌های کبد وجود داشت (014/0P=). از نظر شدت کبد چرب در سونوگرافی 42% خفیف، 38% متوسط و 20% شدید گزارش شده بود که هیچ‌کدام از بیماران دچار اختلال عملکرد کبدی نبودند. نتیجه‌گیری: با توجه به افزایش مقاومت عروقی شریان‌های مغزی در بیماری‌های کبدی پیشرفته، عدم تغییرات عروقی را می‌توان ناشی‌از مدت کوتاه بیماری از زمان تشخیص تا انجام TCD، عدم پیشرفته بودن درگیری کبد و تاثیرات درمان انجام‌شده بر بیماران دانست، از این‌رو جهت بررسی تغییرات عروقی در طی زمان، داپلر عروق مغزی و مارکرهایی مانند K18 و فیبرواسکن مکرر کمک‌کننده خواهد بود. Background: Nonalcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD) is one of the most wide-spread human diseases that can impair liver function and sometimes progresses to cir-rhosis. Recently NAFLD has been identified as an independent risk factor for cardio-vascular disease. The aim of this study was to investigate the correlation of fatty liver disease and its sonographic severity on the resistance of the intracranial arteries. Methods: This study was a cross-sectional study of 55 patients referred from Gastroen-trology clinic with diagnosis of NAFLD to Sonodoppler department of Iranian Center of Neurological Research. Pulsaltile index as a Hemodynamic parameter of Middle Cerebral (MCA) and basilar Arteries of NAFLD Patients was measured by Trans Cra-nial Doppler (TCD) sonography and the measurements were compared with normal values. Also the association of these indices with serum liver enzymes and sonographic grading of liver involvement was assessed. The analysis was done by SPSS 16. Fre-quency distribution, mean and standard deviation were used in descriptive analysis and statistical test 2 to compare qualitative variables. Results: Pulsatile Index (PI) were normal (MCA, P= 0.166, Basilar, P= 0.053) and there was no significant difference with relation to severity of fatty liver based on so-nography findings (P= 0.789), but serum liver enzyme levels were inversely correlated with basilar artery PI (P= 0.014). Conclusion: Considering the increase of cerebral arteries PI in advanced liver disease, absence of increase in vascular PI of patients in the present study could be attributed to the short duration of disease from diagnosis to perform TCD, lack of advanced liver involvement (absence of liver dysfunction) and the response effect to treatment before the TCD. Therefore, to assess vascular changes over time, repeating the TCD with assess other parameters such as Fibroscan and K18 factor that has more compatibility of liver function, could help to understand the pathophysiology of liver diseases and its effect on vascular resistance. بیماری کبد چرب غیر‌الکلی, شریان مغزی میانی, شریان قاعده‌ای مغز, سونوگرافی داپلر ترانس کرانیال, شاخص ضربانی basilar artery, middle cerebral artery, non-alcoholic fatty liver disease, pulsatility index, transcranial doppler, ultrasonography 15 21 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5184&slc_lang=fa&sid=1 Gholamreza Rezamand غلامرضا رضامند No Internal Medicine Resident, Imam Khomeini Hospital Complex, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه بیماری‌های داخلی، مجتمع بیمارستانی امام‌خمینی (ره)، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mojdeh Ghabaee مژده قبائی mojdeh.ghabaee@gmail.com Yes Department of Neurology, Iranian Center of Neurological Research, Neuroscience Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه نورولوژی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، مرکز تحقیقات بیماری‌های مغز و اعصاب ایران، انستیتو علوم اعصاب Naser Ebrahimi Daryani ناصر ابراهیمی دریانی No Department of Gastroenterology and Hepatology, Imam Hospital Complex, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه گوارش، دانشگاه علوم پزشکی تهران Hoda Ghadami هدی قدمی No Iranian Center of Neurological Research, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. پزشک عمومی، مرکز تحقیقات بیماری‌های مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی تهران