fa بررسی اثرات اسکولکس کشی میوه زرشک بر روی پروتواسکولکس‌های کیست هیداتید مقاله اصیل Original Article زمینه و هدف: جراحی یکی از بهترین راه‌های درمان کیست هیداتیک است. استفاده از مواد پروتواسکولکس کش در حین جراحی کیست هیداتیک جهت جلوگیری از به‌وجود آمدن کیست‌های ثانویه، امری ضروری می‌باشد. تا به‌‌حال ماده پروتواسکولکس کشی که به‌طور کامل موثر بوده و عوارض جانبی کمی داشته باشد شناخته نشده است. زرشک از گیاهان بومی ایران است که از دیرباز جهت درمان برخی بیماری‌ها از آن استفاده شده است. مطالعات نشان می‌دهد که این گیاه دارای اثرات ضدباکتریایی، ضدقارچی و ضدانگلی است. روش بررسی: کبدهای آلوده به کیست هیداتید از کشتارگاه جمع‌آوری شدند. درصد حیات پروتواسکولکس‌ها توسط رنگ‌آمیزی حیاتی ائوزین 1/0% سنجیده شد. فعالیت پروتواسکولکس کشی عصاره آبی 5/0، 1، 2 و mg/ml 4 و عصاره آبی- الکلی 25/0، 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در میلی‌لیتر در زمان‌های 5، 15 و 30 دقیقه مورد بررسی قرار گرفت. سرم فیزیولوژی و آب نمک اشباع به عنوان کنترل منفی و مثبت مورد استفاده قرار گرفتند. یافته‌ها: غلظت mg/ml 4 عصاره آبی زرشک مانند کنترل مثبت عمل کرد و در پنج دقیقه اول مواجهه 100% پروتواسکولکس‌ها را از بین برد. کم‌ترین درصد پروتواسکولکس کشی (3/12%) مربوط به رقت mg/ml 5/0 بود. عصاره آبی- الکلی در غلظت mg/ml 2 در پنج دقیقه اول مواجهه 100% پروتواسکولکس‌ها را از بین برد که مشابه کنترل مثبت بود. در هر دو عصاره، فعالیت پروتواسکولکس کشی با افزایش رقت، افزایش یافت (001/0P<). نتیجه‌گیری: اثر پروتواسکولکس کشی عصاره آبی و آبی- الکلی میوه زرشک در رقت پایین و زمان کم بسیار چشمگیر بوده است. بنابراین این ماده می‌تواند پس از بررسی در مدل حیوانی و آزمایش‌های تکمیلی، به‌عنوان پروتواسکولکس کش موثر و مناسب، مورد استفاده قرار گیرد. Background: Surgery is one of the best choices for the treatment of hydatidosis. The use of effective scolicidal agents during surgery for hydatid cyst is essential to prevent the secondary infection. Up to now no effective and safe agent has been identified for this purpose. Berberis vulgaris called “Zereshk” in Persian has been traditionally used as herbal remedy for the treatment of complaints and it is widely cultivated in Iran. Many studies have shown that it has antibacterial, antifungal and antiparasitic effect. Methods: In this study the scolicidal effect of Berberis vulgaris aqueous and hydro-alcohol extract for different concentrations (for aqueous: 0.5, 1, 2 and 4 mg/ml and for hydro-alcohol: 0.25, 0.5, 1 and 2 mg/ml) at different exposure times (5, 15 and 30 minutes) was evaluated. For this purpose, we obtained liver hydatid-cysts from a slaughter house. Viability of protoscolices was assessed by 0.1% eosin staining. Normal saline and hypertonic saline were used as negative and positive controls respectively. Results: All the different concentrations of Berberis vulgaris aqueous and hydro-alcoholic extracts had scolicidal effect. An aqueous extract with 4mg/ml concentration acted as positive control and we observed to lead to the death of 100% of protoscolices in the first 5 minutes. The least scolicidal effect (12.3%) was observed in an aqueous extract with 0.5 mg/ml concentration.The scolicidal activity of hydro-alcoholic extract with concentration of 2 mg/ml was 100% after 5 min of application, which was the same as positive control group. We noticed a significant increase in protoscolicidal activity with an increase in concentration in the two extracts of Berberis vulgaris (P<0.001). Conclusion: It is important to mention that all the concentration levels and exposure times applied in this experiment are relatively low, since scolitical activity in both of the extracts is at its highest in this low spectrum. For further experiments, we suggest that the stability of cyst fluid in both of the extracts should be assessed. Therefore, after In vivo examination and additional experiments, it may be used as a suitable and effec-tive scolicidal in surgery. اکینوکوکوس گرانولوزوس, کیست هیداتیک, Berberis vulgaris berberis vulgaris, echinococcus granulosus, hydatid cyst 121 128 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5199&slc_lang=fa&sid=1 Nima Salehi نیما صالحی No Department of Medical Parasitology and Mycology, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه انگل‌شناسی و قارچ‌شناسی، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Soheila Rouhani سهیلا روحانی srouhani11@yahoo.com Yes Department of Medical Parasitology and Mycology, Faculty of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه انگل‌شناسی و قارچ‌شناسی، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Mohammad Kamalinejad محمد کمالی‌نژاد No Faculty of Pharmaceutical, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مطالعات دارویی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Farid Zayeri فرید زائری No Faculty of Paramedical, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه آمار زیستی دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Afshin Motaghifar افشین متقی‌فر No Department of Veterinary, Maysam abattoir, Robatkarim, Tehran, Iran. گروه دامپزشکی