fa اثرات پیشگیرانه پالپ گوجه‌فرنگی بر تغییرات پیش‌سرطانی دهان موش صحرایی ایجاد شده توسط 4-نیتروکینولون 1-اکسید مقاله اصیل Original Article زمینه و هدف: کارسینوم سلول‌های سنگفرشی مخاط دهان ششمین سرطان شایع در جهان محسوب می‌شود. اثرات محافظتی مصرف سبزیجات و میوه‌ها بر انواع مختلف سرطان از جمله سرطان دهان مشخص شده است. گوجه‌فرنگی با داشتن لیکوپن و بیوفلاونوییدها دارای خواص ضد‌سرطانی می‌باشد. هدف این مطالعه ارزیابی اثرات پیشگیرانه پالپ گوجه‌فرنگی بر تغییرات پیش‌سرطانی بافت پوششی مخاط زبان موش صحرایی ناشی از 4-نیتروکینولون 1-اکسید (4-NQO) می‌باشد. روش بررسی: تعداد 48 سر موش صحرایی نر ویستار به‌طور تصادفی به چهار گروه مساوی تقسیم شدند. گروه یک، شاهد در نظر گرفته شد. گروه‌های دو تا چهار، 4-NQO (ppm 30) را به‌مدت 12 هفته در آب آشامیدنی دریافت کردند. گروه‌های سه و چهار همزمان پالپ گوجه‌فرنگی (ml/kg 20 و 40) را از طریق گاواژ دریافت کردند. در پایان، ارزیابی هیستولوژی از لحاظ تغییرات سرطانی در بافت پوششی مخاط زبان موش‌ها انجام شد. یافته‌ها: در بافت پوششی مخاط زبان موش‌های گروه شاهد هیچ‌گونه تغییر پاتولوژیک مشاهده نشد. در گروه تیمار با 4-NQO، دوازده هفته پس از آخرین تیمار تغییرات پیش‌سرطانی بافت پوششی مخاط زبان ظاهر شد. پالپ گوجه‌فرنگی با هر دو دوز (ml/kg 20 و 40) شدت بروز تغییرات پیش‌سرطانی را کاهش داد و باعث کاهش معنادار میزان وقوع ضایعات پیش‌سرطانی در بافت پوششی مخاط زبان موش‌ها شد (به‌ترتیب: 024/0P= و 008/0P=). میزان وقوع دیسپلازی از نوع شدید در بافت پوششی مخاط زبان در گروه تیمار با دوز بالای پالپ گوجه‌فرنگی به‌طور معناداری کمتر از گروه تیمار با دوز پایین بود (037/0P=). نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که پالپ گوجه‌فرنگی در مهار پیشرفت سرطان بافت پوششی مخاط زبان ناشی از 4-NQO در موش صحرایی موثر می‌باشد. Background: Squamous cell carcinoma (SCC) is the most frequent oral cancer. Protec-tive effects of the consumption of vegetables and fruits on various forms of cancer in-cluding oral cancer have been determined. Tomato (Solanum lycopersicum L.) because of its lycopene and bioflavonoids contents possesses anti-carcinogenic properties. The aim of this study was to evaluate the preventive effects of tomato pulp on pre-neoplastic changes induced by 4-Nitroquinoline-1-oxid (4-NQO) in epithelial cells of lingual mucosa in the rats. Methods: Forty-eight male Wistar rats were randomly allocated into four equal groups. Group 1 served as control. Groups 2 to 4 assigned to receive 30 ppm 4-NQO in drinking water for 12 consecutive weeks. When the feeding of 4-NQO was started to the rats of groups 3 and 4, they received tomato pulp (20 and 40 ml/kg bw) daily through the oral gavage. Finally, histological evaluations for carcinogenesis were performed for tongues epithelial tissue. Results: There were no pathological alterations in epithelial tissue of lingual mucosa in control rats. In the epithelial cells of lingual mucosa of 4-NQO treated rats, premalig-nant alterations appeared after 12 weeks of the last application of the drug. Administration of tomato pulp at both doses (20 and 40 ml/kg bw) during the experiment reduced the severity of the lesions, as well as caused a significant reduction in the frequency of pre-neoplastic lesions of tongue epithelial cells (P= 0.024 and P= 0.008). The incidence of severe epithelial cells dysplasia of lingual mucosa in the high dose treatment group was significantly smaller than of low dose treatment group (P= 0.037). Conclusion: The results obtained showed that tomato pulp is effective in inhibiting the development of neoplasms in epithelial cells of lingual mucosa induced by 4-NQO in the rat. گوجه‌فرنگی, 4-نیتروکینولون 1-اکسید, سرطان دهان, موش صحرایی 4-Nitroquinoline-1-oxid, carcinogenesis, Lycopersicon esculentum, mouth, rats. 314 322 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5233&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Mashayekhi محمد مشایخی mashayekhi@iaut.ac.ir Yes Department of Clinical Sciences, College of Veterinary Medicine, Tabriz Branch, Islamic Azad Uni-versity, Tabriz, Iran. گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز Daryoush Mohajeri داریوش مهاجری No Department of Pathobiology, College of Veterinary Medicine, Tabriz Branch, Islamic Azad Uni-versity, Tabriz, Iran. گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز Mohammad Reza Valilu محمدرضا ولیلو No Department of Pathobiology, College of Veterinary Medicine, Tabriz Branch, Islamic Azad Uni-versity, Tabriz, Iran. گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز