fa حساسیت کروموزومی لنفوسیت‌های بیماران سرطان سر و گردن نسبت به تابش با اشعه گاما در محیط آزمایشگاهی توسط دو روش میکرونوکلوئوس و G2 مقاله اصیل Original Article <p style="text-align: justify;">زمینه و هدف: بر اساس گزارشات، افزایش فراوانی ناهنجاری‌های کروموزومی در سلول‌های خون محیطی، نشانه‌ای از استعداد ژنتیکی افراد در ابتلا به سرطان می‌باشد. هدف از این مطالعه، بررسی فراوانی ضایعات کروموزومی لنفوسیت‌های خون محیطی بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن در مواجه با تابش اشعه رادیوتراپی در محیط آزمایشگاهی در مقایسه با گروه افراد سالم بود.</p> <p style="text-align: justify;">روش بررسی: در یک مطالعه مورد-شاهدی، از اردیبهشت‌ماه 1391 تا بهمن‌ماه 1393، لنفوسیت‌های خون محیطی 101 نفر از بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن پیش از درمان رادیوتراپی و 40 نفر از افراد گروه کنترل سالم با عدم ابتلا به هیچ‌گونه بیماری جسمی و روانی جمع‌آوری گردید. این افراد به درمانگاه رادیوتراپی انستیتو کانسر واقع در مجتمع بیمارستانی امام‌خمینی (ره) در تهران مراجعه نمودند. جهت بررسی ناهنجاری‌های کروموزومی، دو آزمون سنجش حساسیت کروموزومی، G2 و میکرونوکلوئوس به‌کار گرفته شد.</p> <p style="text-align: justify;">یافته‌ها: دو گروه مورد مطالعه از نظر شاخص‌های دموگرافیک همگون بوده و اختلاف آماری معناداری نداشتند. نتایج این بررسی نشان داد که در هر دو آزمون سنجش حساسیت کروموزومی، G2 و میکرونوکلوئوس، میانگین ضایعات کروموزومی بیماران بیشتر از این میانگین در گروه افراد سالم است (001/0P= و 05/0P=). ارتباط معناداری بین فراوانی ضایعات کروموزومی در بیماران و واکنش‌های بافتی زودرس و یا دیرهنگام در آن‌ها مشاهده نشد.</p> <p style="text-align: justify;">نتیجه‌گیری: از یافته‌های به‌دست آمده می‌توان نتیجه گرفت که حساسیت کروموزومی لنفوسیت‌های بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن نسبت به تابش اشعه گاما در محیط آزمایشگاهی از حساسیت کروموزومی به اشعه گاما در افراد سالم بیشتر است.</p> <p style="text-align: justify;">Background: It is reported that high frequency of chromosomal aberrations in peripheral blood lymphocytes of individuals is a marker of cancer predisposition. The aim of this study was to investigate the in vitro frequency of chromosomal damage in lymphocytes of patients with head and neck cancer against gamma irradiation compared with those in healthy individuals.</p> <p style="text-align: justify;">Methods: In a case and control study, peripheral blood lymphocytes of 101 patients with head and neck cancer were collected before the onset of radiotherapy. Lymphocytes of 40 healthy individuals were also collected as controls. Head and neck cancer patients and the control group were consecutively recruited between April 2012 and February 2015 from Clinics of Cancer Institute, Imam Khomeini Hospital, Tehran, Iran. Lymphocytes of patients or control group were cultured and exposed to gamma radiation in G2- and G0- phase of the cell cycle. The induced chromosomal aberrations such as chromosome and chromatid breakages, chromosome and chromatid gaps, chromatid exchanges and micronuclei were scored in one-hundred metaphase cells of each individual. The mean of each chromosomal aberration was compared in patient and control groups. Early and late tissue reactions were scored during radiotherapy treatment or thereafter.</p> <p style="text-align: justify;">Results: There was no significant difference in demographic characterization between the two study groups. The frequency of radiation- induced G2 aberrations in lymphocytes of patients was significantly higher than in those of healthy donors (P= 0.001 for chromosomal breaks). The frequency of radiation-induced micronuclei in G0 assay was also higher in patients than in those in controls (P= 0.05). The results also indicate that there is no correlation between the two assays. No significant correlation was also observed between aberration frequencies in lymphocytes and the degree of both early and late normal tissue reactions.</p> <p style="text-align: justify;">Conclusion: The results indicate that the in vitro chromosomal radiosensitivity of peripheral blood lymphocytes of patients with head and neck cancer against gamma irradiation was significantly higher than that in healthy individuals.</p> مطالعه مورد-شاهدی, ضایعات کروموزومی, لنفوسیت‌ها, رادیوتراپی case-control studies, chromosome aberrations, lymphocytes, radiotherapy 36 41 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-354-2&slc_lang=fa&sid=1 Farshid Farhan فرشید فرهان No Radiotherapy Oncology Research Center, Cancer Institute of Iran, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات رادیوتراپی شیمی‌درمانی، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Cyrus Azimi سیروس عظیمی No Cancer Research Center, Cancer Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Majid Mahmoodi مجید محمودی dmahmoodi@razi.tums.ac.ir Yes Cancer Research Center, Cancer Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Mohammad-Ali Mohagheghi محمد‌علی محققی No Cancer Research Center, Cancer Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Farideh Farzanfar فریده فرزانفر No Cancer Research Center, Cancer Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Azam Noor-Mohammadi اعظم نورمحمدی No Radiotherapy Oncology Research Center, Cancer Institute of Iran, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات رادیوتراپی شیمی‌درمانی، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Malihea Khaleghian ملیحه خالقیان No Cancer Research Center, Cancer Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Abbas Jafari عباس جعفری No Cancer Research Center, Cancer Institute, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات سرطان، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Mehrangiz Ghaem-maghami مهرانگیز قائم‌مقامی No Radiotherapy Oncology Research Center, Cancer Institute of Iran, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات رادیوتراپی شیمی‌درمانی، انستیتو کانسر ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Kouros Divsalar کوروس دیوسالار No Institute of Neuropharmacology, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran. مرکز تحقیقات علوم اعصاب، پژوهشکده نوروفارماکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران.