fa ارزیابی دوز موثر اندام‌های حساس به پرتو در سی‌تی‌ اسکن قفسه سینه زنان، با و بدون سیستم کنترل خودکار تابش‌دهی مقاله اصیل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanyw;"><strong><span style="font-size: 10pt;">زمینه و هدف:</span></strong> <span style="font-size: 10pt;">روش‌های متعددی به‌منظور کاهش دوز مانند استفاده از سیستم کنترل خودکار تابش‌دهی، در تصویربرداری‌های سی‌تی اسکن ابداع شده‌اند. در این مطالعه تاثیر استفاده از این سیستم بر دوز دریافتی اندام‌های حساس به پرتو بیماران زن در سی‌تی اسکن قفسه سینه، ارزیابی شده است.</span><br> <strong><span style="font-size: 10pt;">روش بررسی: </span></strong><span style="font-size: 10pt;">این پژوهش، مطالعه‌ای مقطعی، تحلیلی و کمی بوده که در بهار سال ۱۳۹۶ در بخش تصویربرداری بیمارستان فیروزگر دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با ثبت پارامترهای تابش‌دهی به ۵۴ بیمار زن هنگام سی‌تی اسکن قفسه سینه انجام شده است. ۲۵ آزمون با سیستم کنترل خودکار تابش‌دهی و بقیه بدون این سیستم انجام شدند. شاخص دوز سی‌تی در مرکز و اطراف فانتوم استاندارد اندازه‌گیری و شاخص وزنی دوز سی‌تی محاسبه شد. همچنین دوز موثر اندام‌ها با استفاده از </span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;">CT-Expo software, version 2 (Medizinische Hochschule, Hannover, Germany)</span></span><span style="font-size: 10pt;"> و نویز به‌عنوان مشخصه‌ای از کیفیت تصویر در فانتوم آب برای هر دو گروه محاسبه و مقایسه شد.</span><br> <strong><span style="font-size: 10pt;">یافته‌ها:</span></strong> <span style="font-size: 10pt;">شاخص وزنی دوز سی‌تی، با استفاده از سیستم کنترل خودکار تابش‌دهی، ۹/۹۴ میلی‌گری </span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;">(mGy)</span></span><span style="font-size: 10pt;"> و دوز موثر، ۵/۴ میلی‌سیورت </span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;">(mSv)</span></span><span style="font-size: 10pt;"> بود. بدون استفاده از این سیستم، این مقادیر به‌ترتیب،</span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;">mGy&nbsp;</span></span><span style="font-size: 10pt;"> ۱۲/۴۶&nbsp; و</span> <span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;">mSv</span></span><span style="font-size: 10pt;"> ۶/۳ بودند. درحالی‌که نویز از ۴/۲۰ به ۴/۷۴ (۱۱/۳%) افزایش داشت. بیشترین دوز موثر دریافتی مربوط به پستان، مری، ریه و تیموس به‌ترتیب با میزان ۱۵، ۱۴، ۱۴ و </span><span dir="LTR"><span style="font-size: 8pt;">mSv</span></span><span style="font-size: 10pt;"> ۱۴ در پروتکل بدون سیستم کنترل خودکار تابش‌دهی بود.&nbsp; </span><br> <strong><span style="font-size: 10pt;">نتیجه‌گیری: </span></strong><span style="font-size: 10pt;">استفاده از سیستم کنترل خودکار تابش‌دهی به‌منظور کاهش دوز بیمار در سی‌تی اسکن قفسه سینه زنان، به طور معناداری موثر بوده و نویز اضافه شده به تصویر در حد قابل قبولی می‌باشد.</span></span></div> <div></div><div></div><div></div><div></div><div></div> <div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background: </strong>There are several techniques for reducing the delivered dose from CT (Computed tomography) scanning such as the automatic exposure control (AEC). This technique modulates the tube current regarding the patient size and weight. The aim of this study was to estimate the effect of the AEC on the radiosensitive organs effective doses in women undergoing chest CT scanning.<br> <strong>Methods: </strong>This study was a cross-sectional, analytical and quantitative study that was performed during 3 months in the imaging section of the Firoozgar educational and therapeutic hospital (belonging to Shahid Beheshti University of Medical Sciences) in the spring of 2017. CT scan exposure parameters were gathered and registered for 54 women undergoing chest CT scan. 25 of these scans were performed using AEC system and 29 of them were performed without using AEC. CT dose indexes in the center and peripheral regions of the standard phantom were calculated using the exposure parameters. Weighted CT dose index was also calculated and effective organ doses were obtained using CT-Expo software, version 2 (Medizinische Hochschule, Hannover, Germany) for two mentioned groups. In addition, noise was measured for these two groups as an image quality parameter.<br> <strong>Results: </strong>Calculated weighted CT dose indexes were 9.94 mGy and 12.46 mGy using AEC system and without using AEC, respectively. The calculated effective doses were equal to 5.4 mSv and 6.3 mSv using AEC and without using AEC, respectively. Maximum organ effective doses were 15, 14, 14 and 14 mSv for breast, esophagus, lung and thymus respectively in the non-using AEC system imaging technique. <div style="clear: both; text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Conclusion: </strong>Our measurements indicated a decrease about 15% in weighted CT dose index (from 12.46 to 9.94 mGy) using AEC system. Beside of this fact, the noise increased about 11.3% (from 4.2 to 4.74) using AEC system. So, it can be said that using of AEC was an effective way for dose reduction in women undergoing chest CT scanning, and the additional noise was in the acceptable range.</div> </div> </div> <div></div><div></div><div></div><div></div> پژوهش‌های مقطعی, حفاظت از پرتو, دوز تابشی, توموگرافی کامپیوتری cross-sectional studies, radiation protection, radiation dosage, X-Ray computed tomography 496 503 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3132-2&slc_lang=fa&sid=1 Daryoush Khorramian داریوش خرمیان No Department of Medical Physics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Soroush Sistani سروش سیستانی No Department of Medical Physics, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران. Amin Banaei امین بنایی aminabsp@gmail.com Yes Department of Medical Physics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. Department of Radiology, Faculty of Paramedical Sciences, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. گروه رادیولوژی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. Salar Bijari سالار بیجاری No Department of Medical Physics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.