fa تأثیر کنتراست‌زاهای تجویزی بر منحنی‌ های توزیع دوز در طراحی درمان رادیوتراپی بر پایه سی‌تی‌اسکن مقاله اصیل Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:yekanyw;"><strong><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف:</span></strong> <span style="font-size:10.0pt;">در پرتودرمانی تطبیقی سه‌بعدی، تصاویر سی&rlm;تی با کنتراست به‌منظور بهبود صحت تشخیصی بافت هدف نسبت به بافت‌های نرمال مورد توجه قرار گرفته است. کنتراست‌زاهای تجویزی در حین انجام شبیه‌سازی سی&rlm;تی به‌علت افزایش موقت در عدد سی&rlm;تی و چگالی الکترونی می‌تواند بر محاسبات پرتویی و منحنی&rlm;های توزیع دوز در طراحی درمان رادیوتراپی مؤثر باشد. بنابراین، پژوهش کنونی با هدف تعیین تأثیر کنتراست‌زاهای تجویزی بر منحنی&rlm;های توزیع دوز طراحی و اجرا شد.</span><br> <strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;">روش بررسی: </span></span></strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;">پژوهش کنونی از نوع کارآزمایی بالینی بود که از تیر ۱۳۹۴ تا شهریور ۱۳۹۵ در بیمارستان امام رضا (ع) شهر کرمانشاه انجام شد. ۱۰ بیمار مبتلا به سرطان‌های فیلد لگن، به روش نمونه‌گیری آسان و در دسترس، وارد مطالعه شدند. هر بیمار با پوزیشن و مختصات مشابه پیش و پس از تجویز ماده کنتراست‌زا، تحت سی&rlm;تی‌اسکن قرار گرفت. تصاویر سی&rlm;تی، به نرم‌افزار طراحی درمان </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:8.0pt;">ISOgray&reg; (DOSIsoft&reg;, Cachan, France)</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;"> منتقل شد. تمام مراحل طراحی درمان روی تصاویر سی&rlm;تی بدون کنتراست انجام شد و به‌دنبال آن بر تصاویر سی&rlm;تی با کنتراست کپی گردید. محاسبات کمی در طراحی درمان از جمله اختلاف در چگالی الکترونی (</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:8.0pt;">&rho;_e</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-size:10.0pt;">) پیش و پس از تجویز ماده کنتراست‌زا انجام شد.</span></span><br> <strong><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها:</span></strong> <span style="font-size:10.0pt;">پروستات (۱/۲۷%)، مثانه (۰/۶۲ تا ۰/۷۹%) و رکتوم (۰/۴۳ تا ۰/۵۶%) بیشترین تغییرات را در میانگین افزایش </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">&rho;_e</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> نشان دادند، با این وجود، منحنی&rlm;های توزیع دوز پیش و پس از تجویز کنتراست در انرژی فوتونی </span><span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;">MV</span></span><span style="font-size:10.0pt;"> ۱۸ اختلاف معناداری را نشان نداد.</span><br> <strong><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></strong><span style="font-size:10.0pt;">نتایج پژوهش نشان داد که اختلاف آماری معنادار در طراحی پرتودرمانی فیلد لگنی پیش و پس از تجویز مواد کنتراست‌ برای اهداف و اندام‌های در معرض خطر وجود ندارد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background</strong>: In three-dimensional conformal radiation therapy (3D-CRT), contrast-enhanced CT (CECT) image is commonly used to assist radiation oncologists in diagnosing regions of interest, so that normal and target tissues can be better delineated. CECT causes the temporary increase in the CT number and the corresponding electron density (&rho;e). Administrated contrast agents (CA) during CT simulation and altering the &rho;e of structures can be effective on radiation calculations and dose-volume histograms (DVHs) in radiotherapy treatment planning. Therefore, present study was designed and performed to determine the influence of the administrated CA on DVHs.<br> <strong>Methods</strong>: Current study performed as a self-controlled clinical trial study with before/after method at Imam Reza Hospital, Kermanshah City, during the period from June 2015 till August 2016. Ten patients with pelvic cancer included in this study through simple sampling. Cases with prior reactions to CA, diabetes, renal diseases, and asthma were excluded. Two sets of CT-scans were taken for each patient in the same position and coordinates. Primary study sets contained pre-contrast images and secondary study sets were performed post-contrast. Both sets of CT images were transferred to the treatment planning system (ISOgray&reg; software, Version 4.1.3.23 L, DOSIsoft&reg;, Cachan, France). All treatment plans were generated on pre-contrast and subsequently copied to the post-contrast CT. Quantitative calculations were performed in treatment planning including the difference in &rho;e before and after CA administration.<br> <strong>Results</strong>: The prostate (1.27%), the bladder (0.62-0.79%) and the rectum (0.43-0.56%) showed the largest changes in average &rho;e increase. The results confirm the expected relationship of increasing attenuation, CT number, and &rho;e with increased tissue density due to the CA. However, the DVHs showed insignificant difference between pre-and post-contrast CTs for 18 MV photon beam.<br> <strong>Conclusion</strong>: The results showed statistical insignificant difference between with and without CA CTs treatment plan in pelvic field for targets and OARs. These results may serve as a reference to justify the use of CECT data sets for 3D-CRT planning of pelvic region cancers using DosiSoft ISOgray system.</div> کنتراست‌زا, سی‎تی‌اسکن, رادیوتراپی, طراحی درمان contrast agent, CT-scan, radiotherapy, treatment planning 805 812 http://tumj.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3666-5&slc_lang=fa&sid=1 Sahel Heydarheydari ساحل حیدرحیدری No Department of Medical Physics, Faculty of Medicine, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Negin Farshchian نگین فرشچیان No Department of Radiation Oncology, Faculty of Medicine, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. گروه رادیوتراپی-آنکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Abbas Haghparast عباس حق‌ پرست a.haghparast@kums.ac.ir Yes Department of Medical Physics, Faculty of Medicine, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران. Seyed Masoud Rezaeijo سید مسعود رضایی‌ جو No Department of Medical Physics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه فیزیک پزشکی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.